1937-38 INITIATIVE AGAINST GENOCIDE
Dersim soykırımı ile paneller
Font Size
Screen
Profile
Layout
Direction
Menu Style
TANIKLAR
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
Bir kara bulut olmuş zalim paşa
Soykırım sonrası yaşanan travmanın sözü ve konuşmayı anlamsızlaştırıp değersizleştirdiğini belirten sanatçı Kemal Kahraman, ağıtların, bu travmaya karşı sözlü kültürlerde insanın kendi yaralarını sarmasının, kendi kendini tedavi etmesinin dokunulmaz alanı olduğunu da ifade ediyor. AĞITLARDA DÊRSİM SOYKIRIMI ‘’Bizim için hazırlık görmüşler,yağlı urgan ve dar ağacınıBir kara bulut olmuş zalim paşaGün ve güneşe hasret bırakmış biziÖlülerimizi dahi vermiyorlar bizeYakıyorlar, sac üzerinde kuru yaprak gibi...“ Ağıtlarda Dersim Soykırımı adlı dosyamızın ikici bölümünde sanatçı Kemal Kahraman ile Dersim kültürü ve dili üzerine önemli araştırmaları olan Munzur Çem’e yer verdik. Yakın zamanda eşi Maviş Güneşer ile birlikte Dersim ağıtlarının yer alacağı albüm çıkaracaklarını belirten Kemal Kahraman, ağıtların sadece bir acıyı dile getirmekle sınırlı kalmadığını dile getiriyor. Kahraman, ağıtların çoğu zaman tarihi olayların aktarımında kişi, bölge isimlerine kadar ayrıntılarla...
dersim insiyatifi 11 Şub 2012 Tıklama:271 taniklar
Dünün Şakisi, Bugünün Teröristi...
Seyit Rıza’nın idam edilişinin yıldönümündeyiz. İdamı tamı tamına bir toplumun linç törenidir. Seyit Rıza’nın idam edilişinin yıldönümündeyiz. İdamı tamı tamına bir toplumun linç törenidir. Kendisinin, oğlunun ve on binlerce Dersimli’nin şahsında bir kıyımdır yaşanan. Bu yüzden büyük bir “ayıptı, zulümdü, günahtı”... Bugünlerde CHP’liler tartışıyor. Mustafa Kemal ve CHP katliamdan sorumlu mu değil mi? Çok saçma bir tartışmanın tam ortasında kendimizi görüyoruz. Dersim’de olan tamı tamına bir devlet katliamıdır. Mustafa Kemal de, İsmet İnönü de, Kazım Karabekir de, o dönemin askeri, siyasi, bürokratik tüm yetkilileri de sorumludur. Çünkü katliam münferit, lokal bir olay değildir. Şeyh Sait İsyanı sırasında ve sonrasında Muş, Diyarbakır, Bingöl, Mardin, Adıyaman, Elazığ bölgesinde on binlerce insanın öldürülmesi, yüz binlercesinin tehciri, binlerce köyün yakılması nasıl münferit değilse; Ağrı İsyanı sırasında...
dersim insiyatifi 11 Şub 2012 Tıklama:175 taniklar
Dersim katliamının canlı tanıkları anlat…
Dersim kırımının bugüne kadar saklanmış belgeleri hala gün yüzüne çıkartılamamışken, katliamın canlı tanıklarının anlatımları, olayları yaşayanların acısının bugün de taptaze olduğunu gösteriyor. Dersim kırımında ailesini yitirdikten sonra Samsun'da bir aileye verilen ve bütün ömrünü burada geçiren 87 yaşındaki Dersim'li Medine Çolak'ın öyküsünün yayınlanmasının ardından nice benzerinin öyküleri de torunları tarafından paylaşılıyor. MEÇHULDEN GELEN KIZKARDEŞLER... İstanbul Kadıköy'den Hamide Bezirci, Dersimli anneannesinin öyküsünü şöyle aktarıyor: "Dersim'de insanlık dışı olayları yaşayan insanların torunları olarak bugün bir araya toplansak, kimbilir ne kadar büyük bir rakam oluşur. Benim anneannem 4 kız kardeş olduklarını biliyor. Henüz çocuk olarak bilinmez bir yerden getirilerek, farklı aileler yanına evlatlık verilmişler. Daha sonra, o evin erkek çocukları ile henüz çocuk yaşta evlendirilmişler. Evlilik sonrası kayıtları mevcut. Ondan önceki kayıtları yok. Evlilik öncesine ait nufus...
dersim insiyatifi 11 Şub 2012 Tıklama:186 taniklar
‘Annem kimliğini yıllarca sakladı’
İstanbul - Ayla Aşçı, 1937-38 soykırımından kurtulan ve evlat verilen Dersim’in kayıp kızlarından Medine Çolak’ın kızı. Ayla, 15 yaşına kadar annesinin yaşadığı vahşetten ve hatta Dersimli olduğundan bile habersizdi. Gerçekleri öğrendiğinde büyük şok yaşayan Ayla, annesinin gerçek kimliğini sadece yabancı insanlardan değil, çocuklarından bile yıllarca sakladığını söyledi. Annesinin sadece hayatı değil, haklarının da gasp edildiğini ifade eden Ayla Aşçı, bu dramını öğrendiği günden, Dersim’e ilk ayak bastığı ana kadar yaşadıklarını ve duygularını ANF’yle paylaştı. Kardeşleri ve Ayla, yıllarca Samsun’un Çarşamba ilçesinden olduklarını sanmışlar. Arap asıllı ve yetim olan babaları ise halasının yanında büyümüş. Anneleri Medine Çolak’ı ise hep Erzurumlu bilmişler. Kiracı oldukları için yaşamları boyunca birçok ev değiştirmişler. Onlara nereli oldukları sorulduğunda cevap her zaman “Erzurumluyuz” olmuş. Medine Çolak (87), gerçek kimliğini sadece...
dersim insiyatifi 11 Şub 2012 Tıklama:144 taniklar
Dersim belgeleri
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın dün Dersim hakkında açıkladığı 4 belgede Dersim ile ilgili alınan kararlar ve bölgeye yapılan harekatın sonuçları yer alıyor. Erdoğan'ın dün açıkladığı belgeler, Jandarma Umum Komutanlığınca hazırlanan Dersim Raporu, 1935'te çıkarılan Tunceli Vilayetlerinin İdaresi Hakkında Kanun, İçişleri Bakanlığınca hazırlanan Tunceli'de 1936'dan itibaren yürütülen harekatın neticesine dair rapor, icraatın neticesini gösterir cetvel ve Tunceli'den 11 bin 683 kişinin sürüldüğünü belirten, 2 bin kişinin daha sürülmesini karara bağlayan Bakanlar Kurulu kararından oluşuyor. Dersim ile ilgili ilk belge; Jandarma Umum Komutanlığınca hazırlanan Dersim Raporu. Sadece 100 adet basılan ve ''Gizli ve zata mahsustur'' damgalı raporda, özellikle Şeyh Sait İsyanı'nın ardından diğer Doğu illeri ile beraber Dersim'in de önemle dikkate alındığı belirtiliyor. Raporda yer alan bazı ifadeler şöyle: ''Dersim gittikçe Kürtleşiyor, mefkureleşiyor, tehlike büyüyor. Seyit...
dersim insiyatifi 11 Şub 2012 Tıklama:187 taniklar
Bir sürgün belgesi de Köşk'ten
Köşk'teki bir belgeye göre, Dersim'den 14 bin kişinin sürgüne gönderilmesi kararı alınmıştı ve 5 Haziran 1939'a kadar 12 bin 485 kişi batı illerine gönderilmişti.Bir sürgün belgesi de Köşk'ten Dersim den 12 bini aşkın kişi sürüldü, çok sayıda çocuk askerlerin ailelerine evlatlık verildi. ANKARA- Dersim katliamında hayatını kaybedenlerin ve sürgüne gönderilenlerin sayısının on binlerle ifade edildiğini gösteren belgelere bir yenisi eklendi. Cumhurbaşkanlığı arşivinden çıkan belgelerden biri de, sürgünle ilgili. ‘Dahiliye vekâleti’ne gönderilen 5 Haziran 1939 tarihli ve Mareşal Fevzi Çakmak imzalı belgede, 14 bin kişinin ‘Tunceli’de bırakılması caiz görülmediği’ ifade ediliyor. O tarihe kadar sürgüne gönderilenlerin sayısı ise 12 bin 485 olarak kayda düşülüyor.Dersim harekâtlarının önceden planlandığı ve sistemli bir şekilde katliam ve asimilasyon uygulandığını gösteren belgeler, Köşk’teki arşivdeki belgelerle de destekleniyor. Sürgün cetveliCHP...
dersim insiyatifi 11 Şub 2012 Tıklama:173 taniklar
Devlet 'eşkıyasın' dediği Sey Rıza' ile …
Cumhurbaşkanlığı arşivinde ortaya çıkan belgelere göre, Dersim lideri Seyit Rıza ile devlet arasında müzakere ve pazarlıklar yapılmış. Seyit Rıza, Suriye veya Türkistan'a sürgün talebinde bulunmuş.Devlet 'eşkıya' ile pazarlık yapmış Atatürk, Elazığ daki 4. Umumi Müfettişliği ni 17 Kasım 1937 de ziyaret etmiş, Celal Bayar, Şükrü Kaya, Ali Çetinkaya, Kazım Orbay ve Abdullah Alpdoğan la toplantı yapmıştı. İnönü 1937 de Hozat ı ziyaret etmişti. Seyit Rıza Elazığ da idam edildi. ANKARA- Dersim katliamına ışık tutacak yeni belgeler gün yüzüne çıktı. Radikal, Cumhurbaşkanlığı arşivinde yer alan Dersim belgelerine ulaştı. Bir kısmı ilk kez kamuoyuna yansıyacak belgelerde devletin, o dönem ‘eşkıyanın başı’ olarak lanse edilen Seyit Rıza ile hangi pazarlıkları yaptığına ilişkin ilginç bilgiler yer alıyor. Seyit Rıza, hükümete bağlılık ifadeleri kullanıyor ve Suriye veya...
dersim insiyatifi 11 Şub 2012 Tıklama:148 taniklar
Dersim'in ilk davası Köşk'e
8 yaşında Dersim katliamından ağır yaralı kurtulan Ali Doğan, öldürülen yakınları için ilk tazminat davasını açtı. 1 milyon liralık tazminat davasının muhatabı ise Cumhurbaşkanlığı. İSTANBUL - Dersim katliamı ile ilgili Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın, “Gerekirse özür dileriz” açıklamasının ardından 8 yaşında katliamdan ağır yaralı kurtulan Ali Doğan ilk tazminat davasını açtı. Bugün 83 yaşındaki Doğan’ın açtığı 1 milyon liralık tazminat davasının muhatabı Cumhurbaşkanlığı. Radikal gazetesinin haberine göre,Tunceli Asliye Ceza Mahkemesi Hâkimi Özgür Karaca davayı kabul etti ve Cumhurbaşkanlığı’na tebligatta bulunup iki hafta içerisinde cevap verilmesini istedi. Hakim ayrıca Başbakanlık’tan, elinde Dersim katliamına dair bütün evrakların; İçişleri ve Milli Savunma Bakanlığı ile Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü’nden de Doğan Ailesi’nin öldürüldüğüne dair ellerinde bir belge varsa gönderilmesini karara bağladı. Düzpelit Köyü’nden Ali Doğan, Dersim...
dersim insiyatifi 11 Şub 2012 Tıklama:150 taniklar
Ateş Yağdı.. Zaman Durdu....Su Dondu...
Dêrsim’de yaşanan soykırımı hangi söz anlatabilir ki, bunu bilen yaşlılar yıllarca lal oldular, anlatamadılar. Ağıtlara döktüler. Onca trajediyi içine sığdıramayan yaşlılardan biri, ‘’ateş yağdı; zaman durdu, su dondu, nehir durdu, ne yapacaksın...“ diyordu, başını uzak dağ başlarına dönerek... Dêrsim Soykırımı’na ilişkin yapılan tartışmalara en iyi cevap, halkın binlerce yıldır bağrından çıkardığı ve hala içinde yaşattığı sözlü kültür geleneğinin bir parçası olan ağıtlar. Ağıtlar, aynı zamanda acıları ve trajedileri anlatmakla birlikte yaşanan olayları gelecek kuşaklara aktarıp dikili bir mezar taşı bile olmayan bir halkın tarihe kayıt düşmesidir. Unutulmaması gereken her şey ağıtlarda vücut bulmuş, vicdanın ortaya çıkardığı en duru hakikatler ağıtlarla gelecek kuşaklara aktarılıyor. Günümüzde yürütülen tartışmalarda belgelerin o soğuk ve nesneleştiren dilini aramak yerine bu halkın o dönemde yaşadıklarını anlatan...
administrator 11 Oca 2012 Tıklama:135 taniklar
'Belgeler Işığında Dersim'-Radikal Gazet…
Alevi ve Zaza/Kürt nüfusu barındıran, sarp bir coğrafyaya sahip Dersim, tarihi boyunca ‘devlete kapalı’ bir yapı olarak bilindi. Etnik ve dini yapısıyla hep ‘farklılık’ gösteren, çok sayıda aşiret ve oymaktan oluşan Dersim’de Ermeniler de yaşıyordu. Dersim’e Cumhuriyet’ten önce, Osmanlı döneminde de harekâtlar düzenlendi. 1907, 1908, 1909, 1916, 1926, 1930, 1931, 1935, 1937 ve 1938’de büyük çaplı 10 askeri harekat yapılan Dersim’de bu askeri harekâtlar sonucunda kaç insanın öldüğü, kaçının başka bölgelere sürüldüğü, kaç kişinin yaralandığı henüz tam bilinmiyor. Ancak bilinen bir gerçek var: Asileri bastırmak için yapılan operasyonlarda gühahsız halk katledildi. Son harekâtla ilgili tartışmalar bugün yeniden alevlenirken, Radikal, bazı tarihi belge ve bilgileri gün ışığına çıkardı. Dizimize fotoğraf ve belge vererek katkıda bulanan Hasan Saltık’a teşekkür ederiz. 1938’deki bombardımanda...
administrator 04 Oca 2012 Tıklama:313 taniklar
